Azrin en Foxx methode: kan je kind zindelijk worden in één dag?

Wat is de Azrin en Foxx methode

De methode is in de jaren 70 bedacht door de psychologen Nathan Azrin en Richard Foxx. Ze komt uit de gedragspsychologie: leren door herhalen en prijzen. Hun boek Toilet Training in Less Than a Day verscheen in 1974. Het oorspronkelijke onderzoek beschrijft 16 onderdelen, dit zijn de belangrijkste:

• een pop die drinkt en plast: de ouder laat er het hele verloop op zien en daarna brengt het kind de pop zelf naar het potje en prijst hem,
• het kind drinkt meer, zodat er meer kansen zijn om te oefenen,
• de ouder moedigt regelmatig aan om het potje te proberen en vraagt „is je broek nog droog?”,
• een compliment voor elke stap,
• na een ongelukje loopt het kind naar het potje en oefent het verloop opnieuw. Dat heet positief oefenen.

Nu leeft de methode vooral voort in therapie voor kinderen met autisme en omgebouwd tot allerlei driedaagse aanpakken.

Zo verloopt zindelijk worden in één dag, stap voor stap

1. Vooraf. Je kind laat tekenen van gereedheid zien. De methode gaat uit van een leeftijd vanaf 20 maanden en je maakt een hele dag thuis vrij.
2. De pop. Je laat het hele verloop zien op de pop. Daarna brengt je kind de pop zelf naar het potje en prijst hem. Je herhaalt het tot je kind de stappen snapt, meestal binnen een uur.
3. Drinken en aanmoedigen. Je kind drinkt meer en je moedigt regelmatig aan om het potje te proberen. Je vraagt vaak of de broek nog droog is.
4. Prijzen. Elke stap die lukt, krijgt een compliment.
5. Ongelukje. Je kind loopt naar het potje en oefent het verloop. Hier verschilt de methode het meest van de adviezen van nu.
6. Daarna. Er volgen dagen van vastzetten. Ook hier is het dus niet in één dag klaar.

Wat zegt onderzoek over de Azrin en Foxx methode

Het oorspronkelijke onderzoek van Foxx en Azrin (1973) volgde 34 kinderen. Het oefenen duurde gemiddeld 3,9 uur en in de week daarna hadden de kinderen 97% minder ongelukjes. Het onderzoek was wel klein, en de kinderen waren ouder dan 20 maanden en uitgekozen.

Butler (1976) leerde de methode aan ouders van 49 kinderen in cursussen. In totaal lukte het bij 77% van de kinderen. Kinderen jonger dan 25 maanden deden het minder goed, bij oudere kinderen was het 93%.

Een overzicht voor het Amerikaanse overheidsbureau AHRQ (2006) noemt het onderzoek naar zindelijkheidstraining in het algemeen erg zwak. Geen enkele methode heeft sterk bewijs. Toch werken zowel de kindgerichte aanpak als de Azrin en Foxx methode bij de meeste gezond ontwikkelende kinderen. Het enige directe vergelijkende onderzoek vond minder ongelukjes bij Azrin en Foxx.

Kritiek op de Azrin en Foxx methode

Hier wil ik eerlijk zijn, want de kritiek is serieus:

• Driftbuien. Voor sommige kinderen is de methode te intensief en een deel van hen krijgt meer driftbuien. Als je kind het moeilijk heeft, kun je beter een stap terug doen.
• Afkeuring na een ongelukje. De auteurs raadden aan om na een ongelukje met woorden afkeuring te laten merken. Experts hebben daar nu kritiek op.
• Drillen. Leren door herhalen en belonen is bij gezonde kinderen omstreden. Intensieve training uit de therapie zonder aanpassing overzetten op een gewone peuter van twee is weinig zinvol.
• Leeftijd. Onder 25 maanden werkt de methode minder goed, ook al wordt „in één dag” soms zelfs bij eenjarigen beloofd.

Voor wie past de Azrin en Foxx methode, en wat neem je eruit mee

Het kan passen als je kind al tekenen van gereedheid laat zien: een uur of twee droog blijft, merkt en zegt dat het plast, nieuwsgierig is naar de wc en zelf de broek naar beneden kan doen. De zindelijkheidscheck helpt je zien of het lichaam klaar is.

Wacht liever als je kind jonger is dan 25 maanden, bij een grote verandering in het gezin, of als het oefenen je kind van streek maakt. Een pop hoef je niet te kopen, een eigen knuffel is genoeg.

De Potty Training Game neemt van deze methode alleen het voordoen op een knuffel en het prijzen over: in het spel „Potjesvriendje” leert je kind zijn eigen maatje.

De nacht is een ander hoofdstuk. Een droge nacht kun je niet trainen, die komt vanzelf. Als je kind ouder is, kun je het voorzichtig aanmoedigen.